HBOT ouderen cognitief: dementie preventie protocol

D
Dr. Martijn Hoekstra
Hyperbare Geneeskunde Specialist
Kinderen & Bijzondere Doelgroepen · 2026-02-15 · 7 min leestijd

Je merkt het misschien bij je ouders of grootouders: die ene naam die net niet te binnen schiet, of de sleutels die weer eens zoek zijn. Het voelt onschuldig, maar diep van binnen knaagt de angst voor achteruitgang. Dementie.

De een krijgt het, de ander niet. Wat als je nu actie kunt ondernemen? Hyperbare zuurstoftherapie (HBOT) is niet langer alleen iets voor duikers met de bends.

Het is een krachtige, laagdrempelige manier om de hersenen een flinke boost te geven.

En steeds vaker hoor je over het 'dementie preventie protocol'. Dit is geen tovermiddel, maar wel een serieus hulpmiddel om de boel op te schonen. Laten we eens rustig doornemen wat het precies is en hoe je het kunt inzetten.

Wat is dat, een HBOT preventie protocol?

Stel je voor dat je in een veilige, drukke bubbel zit. Dat is een hyperbare zuurstofkamer. Je ademt zuurstof in die onder een verhoogde druk staat. Waarom?

Omdat je lichaam onder die druk zuurstof veel verder door je bloed en weefsels kan persen.

Je longen kunnen normaal maar 21% zuurstof opnemen, maar in de kamer kan dit oplopen tot bijna 100% onder druk. Het is alsof je een brandslang aansluit op een tuinsproeier; alles wordt grondig schoongespoeld.

Een 'preventie protocol' voor ouderen en cognitie is een specifieke manier van gebruiken. Het draait niet om het genezen van bestaande ziektes, maar om het beschermen en versterken van de hersenen. We richten ons op het verminderen van chronische ontstekingen en het stimuleren van herstelprocessen.

Je gebruikt de kamer dus niet voor een acute blessure, maar als onderdeel van een langetermijnstrategie voor een gezonde hersenfunctionaliteit.

Denk aan 40 tot 60 sessies.

Waarom is dit zo interessant voor de hersenen?

Onze hersenen zijn een energieverslindend orgaan. Ze gebruiken maar liefst 20% van alle zuurstof die we inademen.

Naarmate we ouder worden, vermindert de doorbloeding en ontstaan er kleine ontstekingen. Dit zorgt voor 'hersennevel' en een trager denkvermogen. Zuurstof onder druk gaat deze problemen direct te lijf.

Het zorgt voor een overvloed aan energie in je breincellen. Je voelt je helderder en scherper.

Er is meer aan de hand. De druk stimuleert de aanmaak van nieuwe bloedvaatjes (angiogenese). Dit is cruciaal, want een betere doorbloeding betekent een betere afvoer van afvalstoffen.

De werking in je lichaam

Denk aan de opbouw van eiwitten zoals amyloïde, die een rol spelen bij de ziekte van Alzheimer. Door de zuurstofboost gaat het lymfesysteem en de doorbloeding harder werken, waardoor deze afvalstoffen efficiënter worden afgevoerd.

Het is een schoonmaak voor je hoofd. Het mechanisme is fascinerend.

Normale zuurstof wordt door het rode bloedceltransport vervoerd. Onder hyperbare druk lost zuurstof ook op in het plasma, het vloeibare deel van je bloed. Dit betekent dat zuurstof zonder rode bloedcel op plekken kan komen waar de doorbloeding minder is. Denk aan plekken in de hersenen die net wat minder actief zijn.

Het is alsof je overal waar nodig een directe zuurstofslang aanlegt. Een ander belangrijk effect is de vermindering van stresshormonen.

Veel ouderen hebben te maken met een constant verhoogd cortisolniveau, wat schadelijk is voor het geheugen. Een sessie in de kamer is vaak rustgevend. Je luistert naar een podcast of muziek, en je lichaam herstelt.

Het zorgt voor een betere slaap en een algeheel gevoel van ontspanning. Dit helpt op zich al mee om cognitieve achteruitgang te remmen.

Welke varianten zijn er en wat kosten ze?

Er zijn grofweg drie manieren om dit protocol te volgen. De keuze hangt af van je budget, je tijd en je ernst van de klachten.

1. De klassieke HBOT-sessie (zachte kamer)

We onderscheiden de klassieke harde kamer, de milde thuisvariant en de nieuwste draagbare opties. Hieronder een overzicht van de opties die je in Nederland kunt vinden. Dit is de meest voorkomende vorm in klinieken.

Je zit in een comfortabele, zachte kamer die langzaam op druk wordt gebracht.

2. Milde hyperbare therapie (thuis)

De druk is meestal rond de 1.4 tot 1.5 ATA (atmosfeer). Je hoeft niet te 'ontluchten' zoals duikers, maar het gaat rustig aan. Deze sessies duren ongeveer 60 tot 90 minuten.

Prijsindicatie: Een losse sessie kost tussen de €90 en €130. Een pakket van 40 sessies (vaak aanbevolen voor preventie) loopt al snel op tot €3.500 tot €4.500.

Dit is vaak een investering die je zelf betaalt, want zorgverzekeraars dekken dit meestal niet voor preventie.

Voor mensen die liever thuis blijven of de prijs te hoog vinden, is er de 'milde' variant. Dit zijn kleine, opblaasbare kamers (oftewel 'zachte kamers') die je in huis kunt plaatsen. De druk is lager, rond de 1.2 tot 1.3 ATA. Omdat de druk lager is, zijn de effecten ook milder, maar het is wetenschappelijk aangetoond dat dit al veel doet voor de basisbehoeften van je cellen.

3. Draagbare zuurstofsystemen

Prijsindicatie: De aanschaf van een dergelijke thuis-kamer (merken als OxyHealth of Summit to Sea) ligt tussen de €12.000 en €18.000. Dit klinkt fors, maar als je bedenkt dat je deze jarenlang kunt gebruiken met het hele gezin (denk aan wondgenezing, sportherstel of ondersteuning van de levenskwaliteit), is het vaak sneller terugverdiend dan 40 sessies in een kliniek.

Dit is de nieuwste trend: een draagbaar masker of hood systeem dat je thuis kunt gebruiken. Dit werkt vaak met een eigen concentrator en een masker dat je opzet. Je verhoogt hiermee de zuurstofconcentratie aanzienlijk, vaak tot 90-95%, soms met een lichte drukverhoging via speciale ventiilen.

Dit is de meest toegankelijke vorm voor dagelijks gebruik. Prijsindicatie: Een goed maskersysteem met bijbehorende concentrator koop je al vanaf €2.500 tot €5.000. Dit is de instap voor de serieuze thuistherapeut. Je moet hier wel discipline voor opbrengen, want je doet dit elke dag.

Tip: Begin nooit zomaar met een eigen aankoop. Overleg altijd met een arts die kennis heeft van hyperbare geneeskunde. Zij kunnen een passend protocol opstellen.

Hoe ziet een preventie protocol eruit in de praktijk?

Een protocol is een plan. Je kunt niet één keer gaan en verwachten dat je brein er weer jaren tegenaan kan.

Het is een trainingsprogramma voor je hersenen. Voor preventie en lichte cognitieve klachten wordt vaak gekozen voor een cyclus van 40 tot 60 sessies.

Dit verspreid je over een periode van 6 tot 8 weken. De frequentie is belangrijk. Je probeert elke dag of om de dag te gaan. Tussen de sessies door herstelt je lichaam en bouwt het de positieve effecten op.

Het is alsof je naar de sportschool gaat; je gaat ook niet één keer in de maand.

Consistentie is de sleutel tot resultaat. Veel klinieken werken met een 'standaard protocol' van 40 sessies. Dit is vaak voldoende om een merkbare verbetering in energie en helderheid te voelen.

Voor ouderen die al lichte vergeetachtigheid tonen, of voor vrouwen die hormonale ondersteuning tijdens de menopauze zoeken, kan een arts adviseren om dit 1 of 2 keer per jaar te herhalen. Denk aan een 'onderhoudsbeurt' van 20 sessies elk voor- en najaar.

Praktische tips voor ouderen

Als je ouder bent, of als je dit voor je ouders regelt, is het slim om op een paar dingen te letten.

Het is comfortabel, maar het vraagt wel wat van je. Hieronder een lijstje met concrete tips om het zo makkelijk mogelijk te maken.

Is dit wat voor mij of mijn ouders?

Als je merkt dat het geheugen iets minder scherp wordt, of als je je gewoonweg meer wilt wapen tegen de tand des tijds, is het zeker het overwegen waard. Het is geen vervanging van een gezonde leefstijl, beweging en sociale contacten.

Het is een krachtige aanvulling, ook als niet-farmacologisch alternatief voor andere doelgroepen. Het is wetenschappelijk onderbouwd dat zuurstof de stofwisseling in de hersenen verbetert en ontstekingen remt. Start met een consult bij een kliniek die gespecialiseerd is in ouderen en cognitie.

Zij kunnen meten hoe het er voorstaat en een advies geven. Of overweeg een thuiskamer als je het langere tijd wilt volgen.

De investering in je brein is de investering in je toekomstige vrijheid waard. Je hoeft niet af te wachten tot het misgaat; je kunt nu actie ondernemen.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Kinderen & Bijzondere Doelgroepen
Ga naar overzicht →
D
Over Dr. Martijn Hoekstra

Martijn heeft uitgebreide kennis van hyperbare zuurstoftherapie en begeleidt patiënten bij het toepassen van milde HBOT thuis. Hij heeft meer dan 8 jaar ervaring in de functionele geneeskunde.

Op de hoogte blijven?
Ontvang praktische tips en reviews. Geen spam.
Geen spam. Je gegevens worden niet gedeeld.