HBOT maculadegeneratie vroeg: netvlies ondersteuning

D
Dr. Martijn Hoekstra
Hyperbare Geneeskunde Specialist
Extra Indicaties · 2026-02-15 · 5 min leestijd

Stel je voor: je merkt dat je steeds vaker een wazige plek in het midden van je zicht krijgt. De letters in je boek vervagen, en rechte lijnen lijken ineens gebogen. Dat is eng.

Het is vaak het begin van maculadegeneratie, een aandoening aan het centrale deel van je netvlies.

Veel mensen denken direct aan prikken in het oog, maar er is nog iets anders dat kan helpen, iets dat je lichaam van binnenuit ondersteunt: Hyperbare Zuurstoftherapie, oftewel HBOT.

Wat is HBOT eigenlijk?

HBOT staat voor Hyperbare Zuurstoftherapie. Het klinkt ingewikkeld, maar het idee is simpel: je ademt pure zuurstof in een kamer waar de luchtdruk hoger is dan normaal.

Je hoeft er de deur niet meer voor uit als je een thuis HBO-kamer gebruikt. Je stapt in je eigen, comfortabele cabine en ontspan. Normaal zuurstof in de lucht is ongeveer 21%. In een hyperbare kamer kan dat percentage oplopen tot 100%.

Door de verhoogde druk wordt de zuurstof veel beter opgenomen in je bloed en weefsel. Het is alsof je een emmer water geeft aan een uitgedroogde plant; je netvlies krijgt de vloeistof en energie die het hard nodig heeft om te herstellen.

Je kunt kiezen voor een bezoek aan een kliniek, maar er zijn tegenwoordig ook opties voor HBOT thuis.

Dit zijn vaak milde hyperbare kamers met een lagere druk dan in het ziekenhuis, maar ze werken wel degelijk. Ze zijn speciaal ontworpen voor langdurig gebruik, wat ideaal is voor chronische aandoeningen zoals maculadegeneratie.

Waarom is zuurstof zo cruciaal voor je ogen?

Je ogen zijn enorm zuurstofhongerig. De macula, het deel van het netvlies dat scherp zicht mogelijk maakt, heeft continue energie nodig. Bij maculadegeneratie raken de bloedvaatjes beschadigd en leveren ze niet genoeg zuurstof.

Dat leidt tot celsterfte en wazig zicht. Hier komt de magie van hyperbare therapie om de hoek kijken.

Door de hogere druk in de kamer lost er veel meer zuurstof op in je bloedplasma. Die zuurstof kan zelfs door vernauwde of beschadigde bloedvaatjes heen naar je netvlies toe stromen.

Het stimuleert de aanmaak van nieuwe bloedvaatjes (angiogenese) en remt ontstekingen af. Voor vroege maculadegeneratie is dit een game-changer. Je probeert de achteruitgang te stoppen voordat het te ver is.

Het is geen genezing, maar een sterke ondersteuning van het natuurlijke herstelproces van je lichaam.

En dat zonder naalden of zware medicatie.

De werking in detail: Hoe helpt het de macula?

Laten we even specifiek kijken naar het netvlies. Wanneer je in een hyperbare zuurstofkamer stapt, gebeurt er het volgende: de verhoogde zuurstofdruk zorgt ervoor dat stamcellen actiever worden.

Deze stamcellen reparatie weefsels die beschadigd zijn. Daarnaast is er het effect op VEGF (Vascular Endothelial Growth Factor). Bij natte maculadegeneratie maakt het lichaam te veel van deze stof aan, wat leidt tot lekkende bloedvaatjes.

HBOT kan de productie van VEGF helpen reguleren, waardoor de vochtophoping in de macula vermindert.

Dit is belangrijk om verder gezichtsverlies te voorkomen. Ook de energiecentrales van je cellen, de mitochondria, doen een stapje harder. Ze krijgen meer zuurstof om glucose om te zetten in energie. Dit vermindert de oxidatieve stress, een soort roestvorming in je cellen die bijdraagt aan veroudering van de ogen. Je geeft je netvlies dus letterlijk een adempauze.

Thuis vs. Kliniek: Wat zijn je opties?

Je hebt verschillende manieren om aan HBOT te doen. De klassieke manier is in een kliniek, met een druk tot 2.0 ATA (atmosfeer absolute).

Dit is krachtig, maar vereist dagelijkse reistijd en kost vaak €150 - €250 per sessie.

Voor een kuur van 40 sessies loopt dat flink op. Een steeds populairdere optie is HBOT thuis, ideaal voor behandelingen zoals zwangerschapsstrepen verminderen. Dit zijn zachte of milde hyperbare kamers.

Deze hebben vaak een druk tussen 1.3 en 1.5 ATA. Ze zijn niet bedoeld voor acute calamiteiten (zoals koolmonoxidevergiftiging), maar perfect voor chronische ondersteuning zoals bij maculadegeneratie. De aanschaf van een thuis HBO-kamer is een investering, maar op de lange termijn voordeliger. Een goede milde kamer, zoals de OxyHealth Vitaeris 320 of vergelijkbare modellen, kost tussen de €10.000 en €15.000.

Je kunt ze ook huren, vaak voor €300 - €500 per maand.

Het grote voordeel is dat je elke dag kunt behandelen zonder de deur uit te gaan, wat de consistentie verhoogt.

Prijsindicaties en vergoedingen

Financiën zijn altijd een dingetje. Laten we de cijfers op een rijtje zetten.

Voor een kliniekbehandeling betaal je per sessie. Een kuur van 20 tot 40 sessies (wat vaak wordt geadviseerd voor beginnende maculadegeneratie) kost al snel €3.000 tot €8.000. Thuis kamers zijn een grotere eenmalige uitgave.

Een degelijke kamer van merken zoals Summit to Sea of OxyHealth heb je vanaf €9.500 voor een basis model.

Grotere modellen waar je comfortabel in kunt zitten (tot 2 meter lang) kunnen oplopen tot €18.000. Helaas vergoeden zorgverzekeraars HBOT voor maculadegeneratie in Nederland meestal niet. Het wordt gezien als 'off-label' of experimenteel, ondanks positieve onderzoeken.

Soms is er een mogelijkheid via de aanvullende verzekering of door een persoonlijk budget, maar reken niet op een volledige dekking. Het is vaak een eigen investering in je gezondheid.

Praktische tips voor je behandeling

Als je begint met HBOT, zijn er een paar dingen die je kunt doen om het effect te maximaliseren, zoals het bevorderen van natuurlijke collageen remodellering. Ten eerste: ontspan. Het klinkt makkelijker dan het is, maar stress verbruikt extra zuurstof.

Neem een boek mee of luister naar rustige muziek in de kamer.

Let op je voeding. Eet voedingsmiddelen die rijk zijn aan antioxidanten, zoals blauwe bessen, spinazie en noten. Dit werkt samen met de zuurstoftherapie.

Vermijd roken en alcohol, want die vernauwen de bloedvaten weer, wat het werk van de HBOT tenietdoet. Dit is ook essentieel bij een effectieve aanpak van ontsierende adertjes. Consistentie is key. Een sessie van 90 minuten om de dag helpt minder dan elke dag een sessie van 60 minuten. Plan het vast in je routine, net als tanden poetsen.

En tot slot: meet je vooruitgang. Houd een oogdagboek bij.

Merk je dat de wazige plek kleiner wordt of dat je kleuren weer helderder ziet? Dat zijn de momenten die het waard maken.

Disclaimer: Raadpleeg altijd je oogarts voordat je begint met hyperbare zuurstoftherapie. Het is een aanvullende therapie en geen vervanging voor medisch advies.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Extra Indicaties
Ga naar overzicht →
D
Over Dr. Martijn Hoekstra

Martijn heeft uitgebreide kennis van hyperbare zuurstoftherapie en begeleidt patiënten bij het toepassen van milde HBOT thuis. Hij heeft meer dan 8 jaar ervaring in de functionele geneeskunde.

Op de hoogte blijven?
Ontvang praktische tips en reviews. Geen spam.
Geen spam. Je gegevens worden niet gedeeld.